Gedrukte media

Bijna alle Nederlanders lezen boeken, kranten en tijdschriften, maar de tijd die ze hieraan besteden daalt gestaag. De afname voor boeken is minder groot dan die voor kranten en tijdschriften. Het spannende boek is het populairste genre, gevolgd door literatuur en non-fictie.

Frequentie

Negen op de tien Nederlanders boven de 13 jaar leest in januari 2012 wel eens een boek, gedrukt dan wel digitaal. Een percentage dat een fractie onder dat voor de krant (93%) en voor het tijdschrift (91%) ligt. Ruim de helft van de bevolking leest minstens één keer per week een boek, drie op de tien mensen vrijwel elke dag. Dat is minder regelmatig dan de krant, met bijna driekwart van de bevolking minstens één keer per week en ruim de helft vrijwel elke dag, maar vaker dan het tijdschrift, met bijna de helft van de bevolking minstens één keer per week en één op de tien mensen vrijwel elke dag (Stichting Marktonderzoek Boekenvak/Intomart GfK, 2012).

Tijdbesteding

De vrije tijd die Nederlanders boven de 12 jaar besteden aan het lezen van gedrukte media, is tussen 1975 en 2005 met 44 procent afgenomen, van 6,1 naar 3,8 uur per week. Deze daling geldt vooral voor kranten en tijdschriften, waarvoor de leestijd bijna halveerde. Het gedrukte boek lijkt nog aardig stand te houden, met een daling van 1,6 uur per week in 1975 naar 1,3 uur per week in 2005 (SCP, 2010).

In werkelijkheid ligt dit cijfer echter lager, aldus het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), dat het tijdsbestedingonderzoek met de dagboekmethode uitvoert. Door een verandering in de vraagstelling is de boekentijd tussen 2000 en 2005 gestegen, terwijl deze eigenlijk stabiliseerde. Het werkelijke cijfer voor 2005 ligt rond de 1 uur, waarmee de leestijd voor boeken tussen 1975 en 2005 met ongeveer een derde gedaald is (SCP, 2010).

Recentere gegevens wijzen erop dat de leestijd sinds 2005 weer licht is toegenomen. In het consumentenonderzoek van juli 2011 geven Nederlanders boven de 13 jaar aan 1,65 uur per week te besteden aan boeken (SCP, 2005: 1 uur), 1,95 uur per week aan kranten (SCP, 2005: 1,5 uur) en 0,7 uur per week aan tijdschriften (SCP, 2005: 0,7 uur). Dat is 4,3 uur per week voor gedrukte media in totaal, een half uur meer dan de 3,8 uur die het SCP in 2005 berekende (Stichting Marktonderzoek Boekenvak/Intomart GfK, 2011).

Voorzichtigheid met vergelijken is geboden, omdat de gehanteerde methodes verschillen. Het tijdsbestedingonderzoek laat respondenten een dagboek bijhouden, in het consumentenonderzoek vullen ze een enquête in. Daarnaast wordt in het consumentenonderzoek geen onderscheid gemaakt tussen de werk- en de vrije tijd.

Boekgenres

Thrillers en detectives zijn veruit de populairste boekgenres in Nederland. Bijna een kwart van de boekenlezers (goed voor 90% van de bevolking) leest minstens één keer per week een spannend boek, gedrukt dan wel digitaal. Ruim één op de tien doet dit zelfs vrijwel elke dag. Literaire en informatieve boeken volgen op geruime afstand: zij worden door 11% één keer per week of vaker gelezen. Slechts één op de honderd mensen leest met deze regelmaat gedichten, bijna acht op de tien doet dit helemaal nooit – waarmee dit het minst populaire genre is (Stichting Marktonderzoek Boekenvak/Intomart GfK, 2012).

Aan spannende en romantische boeken wordt ook de meeste tijd besteed, gevolgd door literaire boeken, informatieve boeken en jeugdboeken en strips. Het SCP heeft de genres in 2005 voor het eerst in kaart gebracht: vergelijkingsmateriaal ontbreekt (SCP, 2010).