Literair competentiemodel

Witte ontwikkelde een gevalideerd, zes niveaus tellend literair competentiemodel, dat leerlingen moet helpen om boeken te kiezen die passen bij hun manier van lezen en hun niveau van literaire competentie.

Binnen middelbare schoolklassen bestaan er grote niveauverschillen in literaire competentie. Dat dwingt leerkrachten ertoe om maatwerk te leveren. Om hen daarin te ondersteunen, ontwikkelde Witte (2008), op basis van de input van docenten aan zes Nederlandse middelbare scholen, een gevalideerd model met zes niveaus voor oplopende literaire competentie. Hiermee kunnen docenten hun literatuuronderwijs zo veel mogelijk aanpassen aan de complexiteit van boeken en de manier van lezen die haalbaar zijn voor een bepaalde leerling, en vandaar met hen steeds een treetje hoger proberen te zetten.

Er zijn 158 literaire werken geclusterd op de zes literaire competentieniveaus. 110 boeken vallen in de niveaus 3 en 4, terwijl het aantal werken in het laagste en het hoogste niveau beperkt is. Dat wreekt zich vooral voor de leerlingen met een (zeer) beperkte literaire competentie, omdat zij niet in staat zijn om boeken te lezen uit de moeilijkere categorieën. Het gebrekkige aanbod van werken op hun niveau heeft mogelijk een negatieve impact op hun leesattitude, die vaak toch al negatief is, aldus Witte (2008).

De website Lezen voor de Lijst is een praktische uitwerking van Witte's competentiemodel. Docenten en leerlingen vinden er boeken die zijn geclusterd op de zes competentieniveaus en die zijn voorzien van achtergrondinformatie over de moeilijkheidsgraad, de literaire kenmerken en aanwijzingen voor tijdens het lezen.

Witte's model voor literaire competentie