Leesprestaties volwassenen

Nederlanders behoren tot de meest vaardige lezers ter wereld. Hun prestaties liggen door de jaren heen op hetzelfde niveau. Er zijn steeds meer laaggeletterden én excellente lezers.

Internationaal onderzoek

Volwassen Nederlanders behoren tot de meest vaardige lezers ter wereld. Nederland neemt de derde plaats in op de internationale ranglijst van 24 deelnemende landen in het PIAAC-onderzoek. De geletterdheid van de bevolking tussen de 16 en 65 jaar is in de loop der jaren redelijk stabiel. Hoewel er een verslechtering optrad tussen 1994 en 2007 (van 285,5 naar 280,5 punten), is die in 2012 weer vrijwel volledig bijgehaald (284 punten). Het verschil tussen de hoogst en laagst geletterden is klein in vergelijking met andere landen. Ook kent Nederland meer uitschieters naar boven dan naar beneden. Dat duidt erop dat weinig mensen de boot missen (Buisman, Allen, Fouarge, Houtkoop & Van der Velden, 2013).

Top 15 PIAAC

In gemiddelde scores

Laaggeletterd en excellent

Nederland telt 1.300.000 laaggeletterden. Het gaat om 11,9% van de bevolking tussen de 16 en 65 jaar, fors lager dan het gemiddelde van 15,4% van andere aan PIAAC deelnemende landen. Nederland behoort tot de weinige landen waar de laaggeletterdheid is toegenomen. In 1994 lag deze nog op 9,4%, in 2007 op 10,6% (Buisman, Allen, Fouarge, Houtkoop & Van der Velden, 2013). Als een schatting wordt gemaakt van het aantal laaggeletterde 65+’ers, komt het totaal op 2.500.000 Nederlanders met lees- en schrijfproblemen (Algemene Rekenkamer, 2016).

Nederland kent weinig echte analfabeten. De meeste laaggeletterden, ongeveer 80%, zitten dicht in de buurt van het op-één-na-laagste niveau: ze zijn ‘bijna-geletterd’ (Buisman, Allen, Fouarge, Houtkoop & Van der Velden, 2013). Het is de vraag in hoeverre laaggeletterden hun laaggeletterdheid zelf als een obstakel beschouwen. 80% geeft aan te kunnen functioneren op de arbeidsmarkt zonder verdere training. Dat komt omdat ze actief zijn in beroepen waar lage eisen gelden voor wat betreft taalvaardigheid, zoals in de bouw of het transport (Buisman & Houtkoop, 2014). Desalniettemin zijn laaggeletterden vaker werkloos.

Nederland telt 2.000.000 excellente lezers. Het gaat om bijna één op de vijf volwassenen, een stijging ten opzichte van de 16,2% in 1994 en de 11,9% in 2007 (Buisman, Allen, Fouarge, Houtkoop & Van der Velden, 2013).