Onderzoek naar lezen, leesbevordering en literatuureducatie

Digitalisering

Hoe ziet het leesgedrag van digitale schermapparaten, zoals smartphones, tablets en e-readers, eruit? En wat zijn de implicaties en gevolgen van de digitalisering?

E-boek nadelig voor tekstbegrip

Lezers begrijpen digitale boeken minder diepgaand dan papieren boeken. Drie recente meta-analyses van 54, 33 en zeventien studies vinden kleine effecten in het nadeel van lezen van het scherm. Het negatieve effect geldt in het bijzonder voor informatieve teksten.

Digitale leestijd groeit

Nederlanders lazen in 2018 een derde van de totale leestijd van schermen. Dit is een stijging ten opzichte van de 22% in 2013. Het gaat om boeken, kranten, tijdschriften en online tekstberichten. Dit komt naar voren uit de derde meting van Media: Tijd.

Digitaal geletterd worden

Digitale geletterdheid wordt hoofdzakelijk bepaald door printgeletterdheid. Hiernaast spelen zoek- en navigatievaardigheden een rol. Kinderen blijken teksten met hyperlinks op het internet ('hyperteksten') vrijwel even goed te begrijpen als lineaire teksten.

Jongeren lezen minder - van papier én digitaal

13- tot 19-jarigen zijn tussen 2013 en 2015 ruim de helft minder tijd gaan besteden aan lezen, zo blijkt uit Media:Tijd. Dat geldt voor boeken, kranten en tijdschriften, en zowel van papier als van het scherm.

Digitaal voor meer leesplezier?

De e-reader en de tablet kunnen het imago van boeken bij kinderen verbeteren. Dat is het geval als het lezen op deze apparaten actief wordt gestimuleerd.

Voorlees-app verslaat prentenboek

Digitale kinderboeken hebben unieke voordelen voor de taalontwikkeling. Een meta-analyse van 43 studies wijst uit dat bewegend beeld en geluid het verhaal duidelijker illustreren dan stilstaande prenten. Een digitale tutor helpt kinderen zich te concentreren bij het zelf lezen.

Meeste e-boeken gratis verkregen

De meeste e-boeken krijgt men in bezit door ze te ruilen of gratis te downloaden. De betaalde kanalen winnen wel terrein. Er zijn minder mensen die e-boeken verkrijgen via illegale kanalen dan muziek en films.

Magazine: Digitaal lezen, anders lezen?

Je hoort regelmatig beweren dat digitaal lezen anders lezen is. Hoeveel bewijs bestaat er voor deze stelling? En als we al anders lezen van het scherm, welke verschillen zijn er dan met het vertrouwde papier?