Onderzoek naar lezen, leesbevordering en literatuureducatie

Leescultuur

Welke partijen en personen bieden ondersteuning bij het lezen? De leescultuur bestaat uit de boekhandels, bibliotheken, scholen, kinderdagverblijven en gezinnen die dit in Nederland doen.

Leden en uitleningen dalen, ook onder jeugd

Het aantal leden van de openbare bibliotheek daalde in 2018 met 2%, het aantal uitgeleende gedrukte boeken met 6%. Onder de jeugd liep het aantal leden voor het eerst sinds 2005 terug. Bij de online bibliotheek zorgde het luisterboek voor groei.

De VoorleesExpress werkt

De VoorleesExpress stimuleert de taal- en leesontwikkeling. Deelnemende kinderen gaan vooruit op verhaalbegrip en kennis van boeken, terwijl hun ouders vaker gaan voorlezen. Dit blijkt uit een effectstudie in opdracht van Stichting Lezen en Kunst van Lezen.

Boekverkoop stabiliseert

In 2018 zijn voor het derde jaar op rij nagenoeg evenveel boeken verkocht. De afzet komt uit op 40,9 miljoen exemplaren, 0,7% minder dan het jaar ervoor. Het aandeel van e-boeken is met 7,6% eveneens nagenoeg stabiel.

dBos geeft lezen een boost

De Bibliotheek op school (aanwezig op 42% van de basisscholen en 20% van de vmbo-scholen) sorteert effect. Leerlingen gaan lezen leuker vinden, vaker lezen en worden leesvaardiger. Kinderen met een niet-westerse achtergrond gaan vooruit op hun woordenschat.

Vaste voet voor vrij lezen

Het kwartiertje vrij lezen is niet meer weg te denken uit de schoolbanken. 87% van basisscholen laat leerlingen dagelijks een boek naar keuze lezen. Op 71% van de middelbare scholen met vmbo en op 60% met havo en vwo maakt vrij lezen deel uit van het lesprogramma.

Lezen op de kaart in kinderopvang

In de kinderopvang heerst een gunstig leesklimaat. De meeste medewerkers lezen dagelijks voor en op de meeste groepen zijn boeken aanwezig. Instellingen met BoekStart doen meer aan leesbevordering, zo blijkt uit het vierjaarlijks onderzoek van Stichting Lezen.

Vrouw meest actief als leesopvoeder

Bijna de helft van de Nederlanders is actief als leesopvoeder. Zij vervullen die rol in het bijzonder voor kinderen tussen de 2 en 12 jaar. Leesopvoeders zijn met name vrouwen en, binnen de familie, moeders en grootmoeders.