Onderzoek naar lezen, leesbevordering en literatuureducatie

Literatuureducatie

Educatieve activiteiten op het gebied van het literaire lezen, met als doel het vergroten van de literaire competentie en het stimuleren van het leesplezier.

Literaire leesprestaties

De literaire leesprestaties van Nederlandse basisscholieren zijn de afgelopen jaren stabiel. Van de havisten slaagt driekwart erin het vereiste literaire competentieniveau te halen, van de vwo'ers bijna de helft.

Opnieuw record Lezen voor de Lijst

Driekwart van de docenten Nederlands gebruikt de website Lezen voor de Lijst, gebaseerd op het model voor literaire competentie van Theo Witte. De bezoekersaantallen groeiden in 2017 voor het vijfde jaar op rij, naar bijna 1.000.000.

Creatief schrijven voor literair lezen

Er zijn aanwijzingen dat creatief schrijven een positief effect heeft op (literair) lezen. In het literatuuronderwijs kan creatief schrijven worden ingezet om de emotionele betrokkenheid bij verhalen te vergroten. Dat blijkt uit een literatuuronderzoek door Stichting Lezen.

Van fictie naar empathie of andersom?

Fervente lezers van fictie hebben meer inzicht en inleving in anderen. Dat blijkt uit een meta-analyse van dertig studies. Maar leidt fictielezen nu tot empathie of lezen empathische mensen meer fictie? 

Leerlinggericht literatuuronderwijs

De leesbeleving van leerlingen is positiever als ze voor zichzelf lezen dan voor school. Docenten die in het literatuuronderwijs inzetten op positieve leeservaringen, stimuleren het leesplezier en het leesgedrag  - ook op de lange termijn.

Bij literatuur staat leerling centraal

Docenten zien literaire competentie en leesplezier als de belangrijkste doelstellingen van het literatuuronderwijs. De canon en literatuurgeschiedenis hebben een lagere prioriteit. 70% van de docenten stelt de verplichte leeslijst samen in overleg met de leerlingen.

Young Adult: niet te stuiten

Young Adult Literatuur (YAL) is aan een opmars bezig. Stond in 2001 een derde van de docenten het toe YAL te lezen voor de lijst, tien jaar later is dat vrijwel verdubbeld. Het genre vervult de ideale 'brugfunctie' tussen kinder- en volwassenenboeken.

Literaire ontwikkelingsstadia

Kleuters identificeren zich met een verhaalpersonage als ze vergelijkbare gebeurtenissen hebben meegemaakt. Pubers vinden de hoofdpersoon meestal sympathiek. De literaire competentie stijgt met het klimmen der jaren.

Prentenboeken als start

Het voorlezen van prentenboeken aan kleuters bevordert, naast hun taal- en leesvaardigheid, ook hun literaire competentie, sociaal-emotionele ontwikkeling en rekenvaardigheid.

Magazine: Opbrengsten van lezen

Wie goed kan lezen, presteert beter op school, maar lezen heeft nog meer opbrengsten. Hoe beïnvloeden boeken het denken, hoe dragen ze bij aan geestelijk en lichamelijk welzijn, en wat doen ze voor de sociale vaardigheden?