Onderzoek naar lezen, leesbevordering en literatuureducatie

Literatuureducatie

Hoe kan de literaire competentie worden vergroot? De literatuureducatie omvat tal van educatieve activiteiten die bewezen effectief zijn.

Literaire leesprestaties

De literaire leesprestaties van Nederlandse basisscholieren zijn de afgelopen jaren stabiel. Van de havisten slaagt driekwart erin het vereiste literaire competentieniveau te halen, van de vwo'ers bijna de helft.

Opnieuw record Lezen voor de Lijst

Driekwart van de docenten Nederlands gebruikt de website Lezen voor de Lijst, gebaseerd op het model voor literaire competentie van Theo Witte. De bezoekersaantallen groeiden in 2017 voor het vijfde jaar op rij, naar bijna 1.000.000.

Creatief schrijven voor literair lezen

Er zijn aanwijzingen dat creatief schrijven een positief effect heeft op (literair) lezen. In het literatuuronderwijs kan creatief schrijven worden ingezet om de emotionele betrokkenheid bij verhalen te vergroten. Dat blijkt uit een literatuuronderzoek door Stichting Lezen.

Lezen van fictie leidt tot empathie

Fervente lezers van fictie hebben meer inzicht en inleving in andere mensen. Maar is dit verband nu oorzakelijk, en leidt fictielezen ook tot sociale vaardigheden? Een meta-analyse van veertien experimentele studies biedt hiervoor het eerste, voorzichtige bewijs.

Leerlinggericht literatuuronderwijs

De leesbeleving van leerlingen is positiever als ze voor zichzelf lezen dan voor school. Docenten die in het literatuuronderwijs inzetten op positieve leeservaringen, stimuleren het leesplezier en het leesgedrag  - ook op de lange termijn.

Bij literatuur staat leerling centraal

Docenten zien literaire competentie en leesplezier als de belangrijkste doelstellingen van het literatuuronderwijs. De canon en literatuurgeschiedenis hebben een lagere prioriteit. 70% van de docenten stelt de verplichte leeslijst samen in overleg met de leerlingen.

Young Adult: niet te stuiten

Young Adult Literatuur (YAL) is aan een opmars bezig. Stond in 2001 een derde van de docenten het toe YAL te lezen voor de lijst, tien jaar later is dat vrijwel verdubbeld. Het genre vervult de ideale 'brugfunctie' tussen kinder- en volwassenenboeken.

Literaire ontwikkelingsstadia

Kleuters identificeren zich met een verhaalpersonage als ze vergelijkbare gebeurtenissen hebben meegemaakt. Pubers vinden de hoofdpersoon meestal sympathiek. De literaire competentie stijgt met het klimmen der jaren.

Prentenboeken als start

Het voorlezen van prentenboeken aan kleuters bevordert, naast hun taal- en leesvaardigheid, ook hun literaire competentie, sociaal-emotionele ontwikkeling en rekenvaardigheid.

Magazine: Opbrengsten van lezen

Wie goed kan lezen, presteert beter op school, maar lezen heeft nog meer opbrengsten. Hoe beïnvloeden boeken het denken, hoe dragen ze bij aan geestelijk en lichamelijk welzijn, en wat doen ze voor de sociale vaardigheden?