Onderzoek naar lezen, leesbevordering en literatuureducatie

Invloed bibliotheek

-> Kinderen die regelmatig naar de bibliotheek gaan, hebben een positievere houding tegenover lezen en doen vaker mee aan leesbevorderingsprogramma's. Bibliotheekmijders denken dat ze de vaardigheid om boeken te kiezen missen.

-> Het beschikken over een bibliotheekpas hangt positief samen met het leesplezier, het leesgedrag en de leesvaardigheid.

-> Een bibliotheek op school stimuleert de leesprestaties en het leesplezier. Dit gebeurt met name als het personeel hoog is opgeleid, de openingstijden flexibel zijn en de boekencollectie uitgebreid en actueel is.

Bezoek bibliotheek hangt samen met leesplezier

Er bestaat een positief verband tussen de leesattitude en het bibliotheekbezoek. Hoe meer plezier kinderen beleven aan lezen, hoe vaker ze naar de bibliotheek gaan om een boek te lenen. Andersom houden scholieren die de bibliotheek mijden, vaak niet erg van lezen (Stalpers, 2006; CHOICE, 2010).

Naast de leesattitude zijn er drie andere factoren die het bibliotheekbezoek beïnvloeden. Het gaat om de attitude tegenover de bibliotheek, de sociale norm van ouders en vrienden en de mate waarin iemand zichzelf in staat acht om te gaan, oftewel het vertrouwen in kennis en vaardigheden. 50% van de verschillen in de bezoekfrequentie aan de bibliotheek van volwassen leden laten zich verklaren door deze factoren (Bos, 2009).

Voor middelbare scholieren ligt dit percentage op 42%. Met name de attitude over de bibliotheek en de sociale norm van ouders en vrienden zijn bepalend. Jongeren die de bibliotheek positief waarderen en door hun ouders en vrienden worden gestimuleerd om erheen te gaan, brengen vaker een bezoek. Het zelfvertrouwen over hun kennis en vaardigheden oefent invloed uit via de bibliotheekattitude. Hoe sterker jongeren zich in staat achten boeken in de kast te kunnen vinden en te begrijpen hoe de catalogus werkt, hoe positiever hun houding, en hoe regelmatiger het bezoek (Stalpers, 2011).

Factoren die bibliotheekbezoek stimuleren

Het bezoek aan de boekhandel hangt sterker samen met een positieve leesattitude dan het bezoek aan de bibliotheek. Het boekhandelbezoek wordt, net als van de bibliotheek, ook gestimuleerd door ouders en vrienden. De deelname aan activiteiten en campagnes op het gebied van leesbevordering, zoals de Jonge Jury en Read2Me!, hangt positief samen met zowel het bezoek van de bibliotheek als de boekhandel (Stalpers, 2020).

Lidmaatschap bibliotheek hangt positief samen met leesplezier en leesprestaties

De leesfrequentie en de leesattitude hangen, naast het bibliotheekbezoek, ook positief samen met het bibliotheeklidmaatschap. Boekenwurmen, die regelmatig lezen en lezen plezierig vinden, beschikken vaker over een bibliotheekpas dan boekenmijders, die weinig lezen en lezen weinig plezierig vinden (Stalpers, 2020).

Het lidmaatschap van de bibliotheek houdt ook positief verband met de leesprestaties. Kinderen die zelf lid zijn van de bibliotheek of die ouders hebben met een lidmaatschap, presteren op school beter in taal en lezen (Baeg, Choi, Lee & Lee, 2012).

Aanwezigheid schoolbibliotheek hangt samen met leesprestaties

Schoolbibliotheken bieden toegang tot het internet en boeken, kranten en tijdschriften in gedrukte en digitale vorm. De aanwezigheid van een schoolbibliotheek hangt positief samen met de leesprestaties van basis- en middelbare scholieren (Lance, Schwarz & Rodney, 2014; Krashen, 2012; Lance & Schwarz, 2012; Lance, Rodney & Hamilton-Pennell, 2005).

Schoolbibliotheken die voldoende zijn bemensd lijken te zorgen voor extra winst. Een groter aantal bibliothecarissen en mediathecarissen gaat hand in hand met de leesvaardigheid van leerlingen. Dit geldt in het bijzonder als het personeel goed opgeleid en gecertificeerd is (Lance, Schwarz & Rodney, 2014; Lance & Schwarz, 2012; Lance & Hofschire, 2012; Lance, Rodney & Hamilton-Pennell, 2005).

Sterk bemensde schoolbibliotheken lijken een aantal zaken beter te kunnen realiseren. De leesprestaties van kinderen hangen positief samen met een uitgebreid, gevarieerd en actueel boekenaanbod, en ruime en flexibele openingstijden. Hetzelfde is het geval als de bibliothecarissen de leerkrachten ondersteunen. Dit kan door hen leesmaterialen aan te bieden, samen lesmaterialen te ontwikkelen, leesactiviteiten te plannen en leerlingen te motiveren voor lezen (Lance, Schwarz & Rodney, 2014; Lance & Schwarz, 2012; Lance, Rodney & Hamilton-Pennell, 2005). In Nederland zijn een aantal van deze ingrediënten uitgewerkt in de aanpak van de Bibliotheek op school.

Naast de leesvaardigheid stimuleert een schoolbibliotheek ook het leesplezier. 5% van de verschillen in de leesmotivatie van basisscholieren laat zich verklaren door de kenmerken van de school, met als belangrijkste kenmerk de aanwezigheid van een schoolbibliotheek (Nielen, 2014). Het lijkt te helpen als er op basisscholen een leraar-bibliothecaris aanwezig is. Dit is een goed opgeleide en gecertificeerde schoolbibliothecaris, die leerlingen helpt om boeken te kiezen, hen voorleest en hen begeleidt bij het maken van huiswerk (Ontario Library Association, 2006).

Citeren?
Leesmonitor (2020). Invloed bibliotheek. www.leesmonitor.nu/nl/invloed-bibliotheek
Quote?
Reading Monitor (2020). Invloed bibliotheek. www.leesmonitor.nu/nl/invloed-bibliotheek