Onderzoek naar lezen, leesbevordering en literatuureducatie

Invloed bibliotheek

-> Kinderen die regelmatig naar de bibliotheek gaan, hebben een positievere houding tegenover lezen. Bibliotheekmijders denken dat ze de vaardigheid om boeken te kiezen missen.

-> Een bibliotheek op school stimuleert de leesprestaties en het leesplezier. Dit gebeurt met name als het personeel hoog is opgeleid, de openingstijden flexibel zijn en de boekencollectie uitgebreid en actueel is.

Bezoek bibliotheek hangt samen met leesplezier

Er bestaat een positief verband tussen de leesattitude en het bibliotheekbezoek. Hoe meer plezier kinderen hebben in lezen, hoe vaker ze naar de bibliotheek gaan om een boek te lenen. Andersom houden scholieren die de bibliotheek mijden, vaak niet erg van lezen (Stalpers, 2006; CHOICE, 2010).

Naast de leesattitude zijn er drie andere factoren die het bibliotheekbezoek beïnvloeden. Het gaat om de attitude tegenover de bibliotheek, de sociale norm van ouders en vrienden en de mate waarin iemand zichzelf in staat acht om te gaan (kennis en vaardigheden). 50% van de verschillen in de bezoekfrequentie van volwassen leden laten zich verklaren door deze factoren (Bos, 2009).

Voor middelbare scholieren ligt dit percentage op 42%. Met name de attitude en de sociale norm zijn bepalend. Jongeren die de bibliotheek positief waarderen en door hun ouders en vrienden worden gestimuleerd om erheen te gaan, brengen vaker een bezoek. Het zelfvertrouwen over hun kennis en vaardigheden oefent invloed uit via de attitude. Hoe meer ze zich in staat achten boeken in de kast te kunnen vinden en begrijpen hoe de catalogus werkt, hoe positiever hun houding, en hoe regelmatiger het bezoek (Stalpers, 2011).

Factoren die bibliotheekbezoek stimuleren

Een regelmatig bezoek aan de bibliotheek houdt, behalve met het leesplezier, ook positief verband met de leesprestaties. Kinderen die zelf lid zijn van de bibliotheek of die ouders hebben met een lidmaatschap, presteren op school beter in taal en lezen (Baeg, Choi, Lee & Lee, 2012).

Aanwezigheid schoolbibliotheek hangt samen met leesprestaties

Schoolbibliotheken bieden toegang tot het internet en boeken, kranten en tijdschriften in gedrukte en digitale vorm. De aanwezigheid van een schoolbibliotheek hangt positief samen met de leesprestaties van basis- en middelbare scholieren (Lance, Schwarz & Rodney, 2014; Krashen, 2012; Lance & Schwarz, 2012; Lance, Rodney & Hamilton-Pennell, 2005).

Schoolbibliotheken die voldoende zijn bemensd lijken te zorgen voor extra winst. Een groter aantal bibliothecarissen en mediathecarissen gaat hand in hand met de leesvaardigheid van leerlingen. Dit geldt in het bijzonder als het personeel goed opgeleid en gecertificeerd is (Lance, Schwarz & Rodney, 2014; Lance & Schwarz, 2012; Lance & Hofschire, 2012; 2011; Lance, Rodney & Hamilton-Pennell, 2005).

Sterk bemensde schoolbibliotheken lijken een aantal zaken beter te kunnen realiseren. De leesprestaties van kinderen hangen positief samen met een uitgebreid, gevarieerd en actueel boekenaanbod, en ruime en flexibele openingstijden. Hetzelfde is het geval als de bibliothecarissen de leerkrachten ondersteunen. Dit kan door hen leesmaterialen aan te bieden, samen lesmaterialen te ontwikkelen, leesactiviteiten te plannen en leerlingen te motiveren voor lezen (Lance, Schwarz & Rodney, 2014; Lance & Schwarz, 2012; Lance, Rodney & Hamilton-Pennell, 2005). In Nederland zijn een aantal van deze ingrediënten uitgewerkt in de aanpak van de Bibliotheek op school.

Naast de leesvaardigheid stimuleert een schoolbibliotheek ook het leesplezier. 5% van de verschillen in de leesmotivatie van basisscholieren laat zich verklaren door de kenmerken van de school, met als belangrijkste kenmerk de aanwezigheid van een schoolbibliotheek (Nielen, 2014). Het lijkt te helpen als er op basisscholen een leraar-bibliothecaris aanwezig is. Dit is een goed opgeleide en gecertificeerde schoolbibliothecaris, die leerlingen helpt om boeken te kiezen, hen voorleest en hen begeleidt bij het maken van huiswerk (Ontario Library Association, 2006).